Meer concurrentie bij het afsluiten van sportweddenschappen in Nederlandse winkels is voorlopig een stap verder weg. De Raad van State heeft het éénvergunningstelsel voor landgebonden sportweddenschappen, lotto en krasloten in stand gelaten. Daarmee behoudt Lotto B.V. haar exclusieve positie en krijgt uitdager JVH gaming & entertainment ongelijk.
De uitspraak van 16 september laat het stelsel achter TOTO Winkel intact. Wie online op sport wil wedden, kan kiezen uit verschillende legale bookmakers. Voor sportweddenschappen in fysieke winkels blijft het aanbod voorbehouden aan één vergunninghouder. Voor JVH betekent de uitspraak dat de poging om via de afgewezen vergunningaanvragen toegang tot deze markt te krijgen, is gestrand.
Waarom de rechter onderscheid maakt tussen online wedden en wedden in de winkel
De zaak begon toen JVH in december 2021 vergunningen aanvroeg. De Kansspelautoriteit (Ksa) wees die aanvragen af, omdat de vergunningen al aan Lotto waren verleend. JVH vocht het verschil tussen de opengestelde online markt en het gesloten stelsel voor deze landgebonden kansspelen aan. In februari 2024 kreeg het bedrijf gelijk van de rechtbank Oost-Brabant.
De Raad van State heeft die uitspraak nu vernietigd. Volgens de hoogste bestuursrechter was een online markt met meerdere vergunninghouders nodig om spelers naar een legaal alternatief voor illegale goksites te leiden. Tegelijkertijd rechtvaardigen verschillen in de manier waarop wordt gespeeld een andere aanpak voor het aanbod in winkels. Ook wie een weddenschap voorbereidt in de TOTO Winkel-app, moet naar een verkooppunt om deze daadwerkelijk af te sluiten. Online kunnen spelers bovendien tijdens een wedstrijd inzetten, terwijl het fysieke aanbod dat in deze zaak werd beoordeeld alleen weddenschappen vóór de wedstrijd toestaat. Dat onderscheid weegt mee in de rechtvaardiging van het éénvergunningstelsel.
Zekerheid voor Lotto, teleurstelling bij de uitdager
De uitspraak volgt kort op het besluit van de Ksa om Lotto op 11 september drie nieuwe vergunningen voor vijf jaar te verlenen. Volgens de toezichthouder bevatten deze voorschriften over spelersbescherming, het voorkomen van deelname door minderjarigen en het melden van voorgenomen wijzigingen in de eigendoms- en zeggenschapsstructuur. Nederlandse Loterij reageerde tevreden op de uitspraak. JVH liet weten teleurgesteld te zijn en mogelijke vervolgstappen te onderzoeken.
Toch sluit het oordeel een nieuwe juridische discussie niet uit. De Raad van State beoordeelde de omstandigheden tot september 2022, toen de Ksa de afwijzingen handhaafde. Latere ontwikkelingen kunnen volgens de rechter meewegen bij de beoordeling van een nieuwe vergunningaanvraag. Voorlopig biedt de uitspraak Lotto echter zekerheid en blijven potentiële concurrenten tegen dezelfde grens aanlopen: de opening van de online gokmarkt heeft de markt voor sportweddenschappen in Nederlandse winkels niet opengesteld.
